Sống ở vùng Thái Bình cũ nhìn chung nhẹ chi phí hơn các thành phố lớn, nhưng không phải nơi nào cũng giống nhau: khu trung tâm cũ có đời sống đô thị nhỏ, các thị trấn cũ là chợ và phố huyện, còn phần lớn diện tích là làng quê lúa với nhà vườn, chợ phiên, đường đê. Chi phí của bạn phụ thuộc chủ yếu vào chỗ ở (nhà mình hay thuê), cách đi lại, và lối ăn uống.
Bài này không đưa con số giá cả, vì giá thay đổi theo thời điểm và theo từng con ngõ. Thay vào đó, bài chỉ ra các yếu tố cấu thành chi phí sống, khác biệt giữa các kiểu nơi ở, những điều người mới đến hay người về quê sau nhiều năm xa cần biết: thuê nhà thế nào, đi chợ ra sao, mùa nồm, mùa bão, và việc làm tại chỗ đã thay đổi thế nào từ khi các khu công nghiệp mọc lên.
Ba kiểu nơi ở trong vùng Thái Bình cũ
Mỗi kiểu nơi ở có nhịp sống và cấu trúc chi phí khác nhau. Bảng dưới so sánh theo những yếu tố người ta thường quan tâm:
| Yếu tố | Khu trung tâm cũ (5 phường) | Thị trấn huyện lỵ cũ | Làng quê |
|---|---|---|---|
| Nhà ở | Nhà phố, chung cư thấp tầng, phòng trọ sinh viên | Nhà ống mặt phố, nhà trong ngõ | Nhà vườn, nhà cấp bốn, nhà mái bằng |
| Đi chợ | Chợ lớn, siêu thị, cửa hàng tiện lợi | Chợ huyện cũ, tạp hoá | Chợ phiên, chợ sáng trong làng |
| Đi lại | Xe máy, xe buýt nội vùng, taxi | Xe máy là chính | Xe máy, xe đạp; xa trường, chợ lớn |
| Trường, bệnh viện | Gần đầy đủ các cấp, bệnh viện lớn | Có trường các cấp, trung tâm y tế | Trường mầm non, tiểu học, trạm y tế |
| Nhịp sống | Đô thị nhỏ, yên | Phố huyện, sôi nổi giờ chợ | Theo mùa vụ, lễ hội làng |
Nhiều gia đình kết hợp: nhà ở làng, con học ở khu trung tâm, bố mẹ làm ở khu công nghiệp. Khoảng cách trong vùng không quá xa nên chuyện này khả thi, nhưng mỗi ngày đi lại cũng là một khoản chi phí và thời gian cần tính.
Thuê nhà, thuê trọ: ai thuê và cần để ý gì
Nhu cầu thuê nhà ở vùng Thái Bình cũ đến từ ba nhóm chính. Sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở khu trung tâm cũ, thuê phòng trọ quanh trường. Công nhân các nhà máy trong khu công nghiệp như Phúc Khánh, Nguyễn Đức Cảnh ở ven khu trung tâm cũ, hay các khu ở Tiền Hải, Thái Thụy, Quỳnh Phụ, thuê trọ gần cổng nhà máy. Người đi công tác, kỹ sư, chuyên gia thuê nhà nguyên căn hoặc căn hộ dịch vụ.
Những điều nên làm khi thuê: xem tận nơi vào cả ban ngày và buổi tối; hỏi kỹ cách tính tiền điện, nước (theo giá nhà nước hay giá chủ nhà đặt), tiền rác, tiền gửi xe; kiểm tra lối thoát hiểm, thiết bị chữa cháy với nhà trọ nhiều phòng; hỏi khu này mùa mưa có ngập không. Ký hợp đồng thuê có ghi thời hạn, tiền cọc, điều kiện trả cọc.
Đừng quên đăng ký tạm trú nếu ở từ 30 ngày trở lên. Chủ trọ làm ăn đàng hoàng sẽ hỗ trợ việc này; chủ trọ né tránh là dấu hiệu bạn nên cân nhắc. Với nhà trọ công nhân, an toàn cháy nổ là điều quan trọng nhất: phòng kín, ổ điện quá tải, xe điện sạc trong phòng là những nguy cơ thật đã gây thảm hoạ ở nhiều nơi.
Chi phí sinh hoạt gồm những gì
Thay vì đưa con số, đây là danh sách các khoản thường gặp để bạn tự lập ngân sách. Ghi giá thực tế ở nơi mình ở vào bên cạnh từng dòng, sau một tháng là có bức tranh chính xác:
- Nhà ở: tiền thuê, hoặc chi phí sửa chữa, bảo trì nếu ở nhà mình. Nhà ở vùng đồng bằng ven biển xuống cấp nhanh do ẩm, mặn, bão.
- Điện: mùa hè nắng nóng dùng quạt, điều hoà nhiều; mùa nồm dùng máy hút ẩm. Điện là khoản dao động lớn nhất theo mùa.
- Nước: nước máy ở khu trung tâm và nhiều xã đã có; một số nơi còn dùng giếng khoan, nước mưa, cần lọc. Vùng ven biển cần chú ý nước nhiễm mặn.
- Ăn uống: tự nấu với thực phẩm chợ quê thường tiết kiệm; gạo, rau, cá đồng nhiều nhà tự có hoặc được họ hàng cho.
- Đi lại: xăng xe máy là chính; người làm xa nhà, con học xa phải tính thêm.
- Học hành: học phí phổ thông công lập được miễn theo chính sách, nhưng còn các khoản khác và học thêm.
- Y tế: bảo hiểm y tế, thuốc men cho người già.
- Hiếu hỉ, giỗ chạp, lễ hội làng: khoản rất "Thái Bình" mà người ở thành phố hay quên tính. Ở làng, đám cưới, đám ma, giỗ họ, mừng thọ diễn ra quanh năm.
- Viễn thông, internet: gói di động, cáp quang.
Người ở thành phố về quê thường ngạc nhiên vì tiền nhà và tiền ăn giảm hẳn, nhưng khoản hiếu hỉ và đi lại lại tăng. Tính trước để khỏi hụt hẫng.
Chợ quê và chuyện ăn uống hằng ngày
Chợ ở làng quê Thái Bình thường họp buổi sáng, có nơi họp theo phiên. Người bán phần nhiều là nông dân mang rau, cá, tôm, cua đồng, gà vịt nhà nuôi ra bán; một số hàng khô, quần áo, đồ gia dụng do người buôn từ nơi khác mang về. Đi chợ quê là cách để mua thực phẩm tươi, biết rõ nguồn gốc, và là chỗ để nghe chuyện làng.
Vùng ven biển Tiền Hải, Thái Thụy cũ có nhiều hải sản: ngao, cua, cá biển, tôm. Vùng trong đồng có cá đồng, cua đồng, rau muống, rau đay theo mùa. Ở khu trung tâm cũ và các thị trấn có chợ lớn, siêu thị, cửa hàng tiện lợi cho người cần mua nhanh, mua đồ đóng gói.
Người mới đến nên biết một chút về mùa vụ: rau, cá, cua đồng có mùa ngon, mùa hiếm. Người trong vùng ăn theo mùa vì vậy rẻ và tươi. Những món đặc sản như bánh cáy, canh cá Quỳnh Côi, gỏi nhệch có mục riêng trên trang, ở đây chỉ nói chuyện cái ăn hằng ngày: cơm, canh, rau, cá, một bữa đơn giản nhưng đủ chất.
Thời tiết: mùa nồm, mùa nắng, mùa bão
Mùa nồm cuối đông, đầu xuân. Không khí ẩm, tường, nền nhà đổ mồ hôi, quần áo phơi mãi không khô. Ở vùng đồng bằng ven biển như Thái Bình, nồm rõ rệt. Nên có máy hút ẩm hoặc đóng kín cửa những ngày nồm, lát nền vật liệu ít thấm, cất giấy tờ quan trọng trong túi kín.
Mùa hè nắng nóng. Có những đợt nắng nóng gay gắt, kèm gió tây khô. Người làm đồng nên ra đồng sớm, nghỉ trưa. Nhà mái bằng hấp nhiệt mạnh; chống nóng mái là khoản đầu tư đáng làm.
Mùa mưa bão. Từ giữa đến cuối năm, Thái Bình nằm trong vùng thường bị ảnh hưởng bởi bão và áp thấp nhiệt đới đổ bộ vào ven biển Bắc Bộ. Các xã ven biển, ven sông chịu ảnh hưởng nặng nhất: gió mạnh, nước dâng, mưa lớn gây ngập úng đồng ruộng.
Chuẩn bị cho mùa bão. Gia cố mái nhà, chặt tỉa cây gần nhà, chuẩn bị đèn, pin, nước uống, lương thực khô, thuốc men. Theo dõi thông báo của chính quyền xã; khi có lệnh sơ tán ở vùng ven biển, đi ngay, không ở lại giữ nhà.
Việc làm tại chỗ: từ quê lúa sang khu công nghiệp
Một thế hệ trước, đa số người Thái Bình có hai lựa chọn: làm ruộng ở quê hoặc đi làm xa. Từ khi các khu công nghiệp ở ven khu trung tâm cũ và khu kinh tế ven biển phát triển, nhiều người trẻ có thêm lựa chọn thứ ba: làm nhà máy ngay gần nhà, sáng đi tối về, ăn cơm với gia đình. Các ngành phổ biến là dệt may, da giày, điện tử, cơ khí, vật liệu xây dựng, chế biến thực phẩm.
Làm gần nhà có lợi rõ về chi phí: không thuê trọ, ăn ở nhà, chăm được con cái và bố mẹ. Đổi lại, thu nhập có thể không cao bằng một số nơi ở thành phố lớn, và lựa chọn ngành nghề hẹp hơn. Không ít gia đình chọn cách vợ làm gần nhà, chồng đi làm xa, hoặc ngược lại.
Với người muốn tìm việc, nguồn thông tin là các trung tâm dịch vụ việc làm, bộ phận tuyển dụng của nhà máy, và các phiên giao dịch việc làm do địa phương tổ chức. Cẩn thận với những lời mời "việc nhẹ lương cao", phí môi giới việc làm thu trước, hay đi làm ở nước ngoài qua người không có giấy phép. Danh sách doanh nghiệp trên địa bàn theo ngành có ở phần danh bạ của trang.
Về quê sinh sống sau nhiều năm xa: những điều hay bị bất ngờ
Nhiều người Thái Bình làm việc mấy chục năm ở Hà Nội, miền Nam hay nước ngoài, đến tuổi nghỉ hưu thì muốn về quê. Quê bây giờ đã khác: đường bê tông đến tận ngõ, nhà mái bằng thay nhà ngói, nhiều làng có khu công nghiệp sát bên. Điều hay làm người về quê bất ngờ không phải là cơ sở vật chất mà là quan hệ: phải nối lại với họ hàng, làng xóm, tham gia việc họ, việc làng.
Về giấy tờ, người về quê cần đăng ký lại thường trú nếu đã chuyển đi, chuyển nơi nhận lương hưu, đăng ký nơi khám bảo hiểm y tế ban đầu gần nhà. Về nhà cửa, nếu sửa hay xây lại nhà cũ trên đất của bố mẹ, cần làm rõ quyền sử dụng đất trước, nhất là khi anh chị em còn đồng sở hữu.
Về sức khoẻ, nên tính khoảng cách tới cơ sở y tế. Người có bệnh mạn tính nặng có thể cân nhắc ở khu trung tâm hoặc thị trấn cũ thay vì làng xa. Và chuẩn bị tinh thần cho mùa nồm, mùa bão — những thứ người đã quen sống ở thành phố hay miền Nam có thể đã quên.
Câu hỏi thường gặp
Sống ở khu trung tâm Thái Bình cũ hay ở làng thì tiết kiệm hơn?
Ở làng, nhất là nhà mình có sẵn, thường tiết kiệm hơn về nhà ở và thực phẩm. Ở khu trung tâm thì tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại đến trường, bệnh viện, nơi làm. Tính tổng cả hai loại chi phí mới thấy lựa chọn nào hợp với gia đình bạn.
Thuê trọ gần khu công nghiệp ở Thái Bình cần lưu ý gì về an toàn?
Kiểm tra lối thoát hiểm, bình chữa cháy, hệ thống điện của nhà trọ; không sạc xe điện trong phòng ngủ; không dùng nhiều thiết bị công suất lớn trên một ổ cắm. Chọn chủ trọ có hợp đồng rõ ràng và hỗ trợ đăng ký tạm trú cho người thuê.
Nước sinh hoạt ở vùng ven biển Thái Bình có vấn đề gì không?
Một số nơi ven biển có thể gặp nước ngầm nhiễm mặn hoặc nhiễm phèn, nên nước máy hoặc nước đã qua xử lý là lựa chọn an toàn hơn. Nếu dùng giếng khoan, nên xét nghiệm chất lượng nước và dùng bộ lọc phù hợp. Hỏi xã về kế hoạch cấp nước sạch tại địa phương.
Mùa bão ở Thái Bình thường vào khoảng nào?
Bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng tới ven biển Bắc Bộ thường tập trung vào nửa sau của năm, nhưng thời điểm cụ thể mỗi năm mỗi khác. Theo dõi bản tin khí tượng chính thức và thông báo của chính quyền xã để chủ động chuẩn bị, nhất là ở các xã ven biển.
Người nghỉ hưu về quê Thái Bình cần làm những thủ tục gì?
Thường gồm đăng ký thường trú nếu đã chuyển đi, chuyển nơi nhận lương hưu về gần nhà, đăng ký nơi khám bảo hiểm y tế ban đầu, và cập nhật địa chỉ với ngân hàng. Nếu sửa xây nhà trên đất gia đình, làm rõ quyền sử dụng đất trước khi bắt đầu.